Sadriddin Ayniy 1878-yilda Buxoro yaqinidagi qishloqda tugʻilgan. Yoshligida yetim qolib, shahar madrasalarida oʻqidi va jadidchilikka qoʻshildi; buning evaziga 1917-yilda amir buyrugʻi bilan omma oldida kaltaklandi. U tojik va oʻzbek tillarida yozdi hamda har ikki adabiyotda yirik siymoga aylandi. «Doxunda», «Gʻulomlar» va «Sudxoʻrning oʻlimi» romanlari hamda koʻp jildli xotiralari klassikaga aylangan. Oʻz avlodining koʻpchiligidan farqli oʻlaroq qatagʻondan omon qoldi, keyinchalik Tojikiston Fanlar akademiyasining birinchi prezidenti boʻldi va 1954-yilda vafot etdi.
Asosiy yutuqlar
Tojik va oʻzbek tillarida asos soluvchi romanlar yozdi, jumladan «Sudxoʻrning oʻlimi»
Koʻp jildli «Esdaliklar» asari Buxoro amirligidagi hayot boʻyicha birlamchi manba hisoblanadi
Tojikiston Fanlar akademiyasining birinchi prezidenti boʻldi
